Elisah Pals

Oprichter van Zero Waste Nederland, een initatief dat begon als een facebookgroep met tips en inspiratie voor een afvalvrij leven, en is uitgegroeid de kartrekker de landelijke zero waste beweging.

In 2015 begon Elisah al met leven volgens de zero waste principles. We vroegen haar hoe zij begon aan afvalvrij leven, haar tips en inspiratie, en hoe zij de toekomst ziet.

Kan je jezelf even kort voorstellen?

Ik ben Elisah Pals, een echte Brabantse. Ik heb psychologie gestudeerd in Leiden en ben initiatiefnemer van Zero Waste Nederland. Ik leef zelf nagenoeg afvalvrij en heb daarin heel veel tips verzameld. Ik ben deze tips gaan delen, want om de afvalberg echt te verkleinen heeft het meer effect als heel veel mensen het tegelijkertijd doen. In 2018 ben ik begonnen met Zero Waste Nederland en ondertussen hebben we zo’n 60.000 volgers op onze kanalen, en draagt ons bereik nog verder. Met dit bereik en deze bekendheid proberen we langzaamaan van een wegwerpmaatschappij naar hergebruik te gaan en zo de nieuwe norm centraal te zetten.

Hoe ben je op dit pad terecht gekomen?

Ik had twee opa’s en een vader die allemaal een moestuin hadden, waar ik als kind ook heen ging. Daar leerde ik dan hoe je voor de planten moest zorgen en ik had dus al meteen een connectie met de tuin. Ook namen de opa’s mij mee naar het bos, leerde ik over de seizoenen, waar je de kastanjes kan vinen, dat soort dingen. Ik heb als kind dus meegekregen dat de natuur iets is wat je moet waarderen en waar je goed voor moet zorgen. Zo zat ik ook in een milieuclubje op de basisschool waarmee we zwerfvuil gingen rapen en zat het er dus van kinds af aan wel in.
Toen ik op kamers ging, bijvoorbeeld, vond ik het belangrijk om ook afval te scheiden en ik ben ook sinds mijn dertiende al vegetariër. Het milieubewustzijn was er altijd wel, maar avalpreventie begon voor mij in 2015. Dat jaar had ik een doel voor mijzelf gesteld om minder e-nummers te consumeren. Daardoor ging ik anders boodschappen doen; ik ging namelijk naar de markt of de moestuin van mijn vader zodat ik wist waar mijn eten vandaan kwam en wat er in mijn eten zat. Dit zorgde er ook voor dat ik anders boodschappen ging doen, en ik veel minder afval produceerde dan daarvoor.Toen ik dit aan een vriendin vertelde, raadde zij mij aan Zero Waste Home te lezen van Bea Johnson, een Amerikaanse vrouw die samen met haar hele gezin slechts één potje afval produceert per jaar. In het boek herkende ik veel principes en heb ik het niet eens helemaal uitgelezen, ik begon meteen met toepassen.

Wat doe je precies bij Zero Waste Nederland?

Heel veel! We willen dat de norm van wergwerp naar hergebruik verandert en daarvoor zijn drie partijen heel belangrijk. Zo is de consument essentieel, een kritische massa die de maatschappij de kant van hergebruik wil laten bewegen, onze volgers eigenlijk. Maar ook bedrijven zijn belangrijk, want zij moeten het aanbod veranderen. Consumenten moeten ook iets te kiezen hebben. Dit kan alleen met de druk vanuit de consumenten die aandringen op deze verandering en natuurlijk ook vanuit wetgeving; politiek is de laaste essentiële partij in dit proces. Vanuit de politiek moet eigenlijk een moreel bestef komen van ‘we moeten bepaalde dingen niet meer willen’.
Alle drie de partijen heb je nodig en als Zero Waste Nederland willen wij deze op een positieve manier beïnvloeden. We richten ons niet op wat er niet goed gaat, of hoeveel afval er is, maar we richten ons op het postieve, wat we willen zien. We denken in oplossingen, met positieve communicatie. Daarom ligt de nadruk ook niet op bewustwording bij ons, maar bij gedragsverandering. Ik zie liever dat mensen onbewust meegaan in het nieuwe systeem dan dat ze bewust elke handeling uitvoeren en dit op de lange termijn misschien niet volhouden. Het gaat echt om er een automatisme van maken.

Elisah kijkt de camera in en reikt een tomaat naar de camera. Ze draagt een geruiten jas en heeft onder haar andere arm een bak met een courgette en twee tomaten erin.

Credit: Anne Hamers

We richten ons niet op wat er niet goed gaat, of hoeveel afval er is, maar we richten ons op het positieve, wat we willen zien. We denken in oplossingen, met positieve communicatie.”

Elisah Pals

Zero Waste Nederland

Hoe maken jullie mensen bewust?

Een belangrijk middel dat we hebben ingezet is onze raamsticker. Deze plakt in het hele land met daarop de tekst: ‘neem je eigen verpakking mee’ om mensen te herinneren aan het meenemen van een eigen verpakking. Dat is handig voor de bewuste klant, maar óók de klant die er nog nooit over nagedacht heeft. Ook organiseren we wandeltours, zoals in september tijdens Festival 2030, waar we mensen letterlijk bij de hand nemen om te laten zien waar ze verpakkinsvrij boodschappen kunnen doen.
Eigenlijk constateren we welke drempels mensen ervaren in het afvalvrij leven en proberen we zoveel mogelijk deze drempels weg te nemen.

Zijn er, naast Bea Johnson, nog andere mensen die je inspireren?

Lauren Singer, zij leeft ook afvalvrij en heeft haar eigen verpakkingsvrije winkel in New York. Ook Rob Greenfield, die ook afvalvrij leeft, en een doorzichtig pak met allerlei zakken had gemaakt. Als experiment leefde hij volgens het normale Amerikaanse consumptiepatroon en sleepte hij al zijn afval voor een maand mee in dit pak. Heel zichtbaar en confronterend. Van Nederlandse bodem zijn de zusjes Jessie en Nicky Kroon een inspiratie, en ook Emily-Jane Townley.

Wat voor advies zou je mensen willen geven?

Wat hielp voor mij was een gedachtenswitch maken vanuit probleemdenken naar het denken vanuit oplossingen, hoe je dingen kan voorkomen. Dus niet zozeer nadenken over wat ik met het afval ga doen, maar meer hoe ik er voor zorg dat het afval er niet komt. Dit komt ook voort uit mijn eerder werk als verzuimspecialist, waarbij ik ook nadacht over hoe we gezonde werknemers gezond kunnen houden in plaats van slechts nadenken over hoe we zieke werknemers weer beter kunnen maken.
Dit zie ik ook bij circulariteit. In plaats van dat we vanuit reststromen afval iets nieuws maken kunnen we ook afvalstromen voorkomen, dat is veel milieubewuster. Dit is een oproep aan iedereen: ga omdenken! Denk niet zozeer wat kan ik hier nog mee, maar denk na over of je het nog wel nodig hebt. Kan ik zonder? Kan ik het zonder verpakking kopen? Alles wat je niet nodig hebt, is directe milieuwinst.

Hoe zie jij de toekomst?

Ik zie in de toekomst een uniforme, waardevolle verpakking voor alles. Er wordt dan op een andere manier gecommuniceerd over de inhoud van de verpakking, zodat de verpakking uniform blijft. Ook moet de verpakking herbruikbaar zijn en kan de consument deze terugbrengen naar de supermarkt. Zo ligt de verantwoordelijkheid van opruimen nog sterker bij de producent in plaats bij de consument. Daarvoor moet nog best wat werk voor verzet worden, maar is wel belangrijk voor een circulaire samenleving want anders is de consument altijd de dupe. Er is nog veel te doen, maar we zijn goed op weg!

Wie zou je nog in het zonnetje willen zetten?

Ik zou graag Tiphaine Bresser, onze community coach, in het zonnetje willen zetten. Ze heeft eigenhandig een lokale afdeling van Zero Waste Nederland in Apeldoorn opgezet waar ze mega veel werk verzet. En daarnaast helpt ze ook heel veel in de ondersteuning van het opzetten van andere lokale afdelingen. Intussen zijn dat al 66 landelijke communities, waardoor er bij iedereen in Nederland wel een lokale groep is om bij aan te sluiten. Zij verdient het zeker om in het zonnetje gezet te worden!

          Elisah maakt een selfie en daarnaast staat iemand met een borde met Zero Waste erop. Op de achtergrond staat ook een groep mensen die in de camera kijken, onderdeel van de Zero Waste Wandeling.

          “Dit is een oproep aan iedereen: ga omdenken! Denk niet zozeer wat kan ik hier nog mee, maar denk na over of je het nog wel nodig hebt. Kan ik zonder? Kan ik het zonder verpakking kopen? Alles wat je niet nodig hebt, is directe milieuwinst.”

          Elisah Pals

          Zero Waste Nederland

          Volg Stichting 2030 op social media voor meer verhalen: